Karşılaştırmalı Tablolar

5 Şubat 2010 by B.Selçuk ÖKSÜZ
Leave a reply »
WP Greet Box icon
Merhaba! Selcukoksuz.com adresine hoş geldiniz. Eğer yeni iseniz ve içeriğimizi takip etmek isterseniz RSS Abonesi Olabilirsiniz.
Mailinize onay mesajı gönderilecektir. Cevaplamayı unutmayınız.

KARŞILAŞTIRMALI TABLOLAR ANALİZ TEKNİĞİYLE MALİ TABLOLAR

DEĞİŞMELERİN YORUMU

Hazır Değerler

Kartonsan Anonim Şirketinin Hazır Değerler kalemi 2003 yılında 2002 yılına göre mutlak olarak 1.273.000 YTL ve yüzde olarak % 9 oranında artış göstermiştir. Bu artışın nedenleri, ticari alacaklardaki azalma, finansal borçlardaki artış ve alınan avanslardaki artış olabilir.

İşletmenin gerek borçlarını ödemesi gerekse faaliyetlerinin gerektirdiği nakdi karşılaması bakımından hazır değerler kaleminin artış göstermesi olumludur.

Bu artışa ticari alacaklardaki azalmanın neden olması olumludur. Alınan avanslardaki artış da olumludur. Finansal borçlardaki artış ise nispeten pahalı bir kaynak olması nedeniyle olumsuzdur.

İşletme borç ödeme ve günlük giderleri karşılamada sorun yaşamayacaktır.

Ticari Alacaklar ( Kısa Vadeli )

Kartonsan Anonim Şirketinin Ticari Alacaklar kalemi 2003 yılında 2002 yılına göre mutlak olarak 528.000 YTL ve yüzde olarak % 3 oranında azalış göstermiştir.

Ticari alacaklardaki azalışın nedeni alacakların tahsili olabilir. Ticari alacaklar kaleminin artış göstermemesi fonların üçüncü kişilere bağlanmadığını gösterdiğinden olumludur.

Alacakların satışlara oranla düşük olması satışların peşin yapıldığını ve şüpheli alacaklar karşılığının cüzi miktarda olması alacakların zamanında tahsil edildiğini gösterir. Bu durum da ticari alacakların kısa vadeli yabancı kaynaklara güvence oluşturması bakımından önemlidir.

Stoklar

Kartonsan Anonim Şirketinin Stoklar kalemi 2003 yılında 2003 yılına göre mutlak olarak 4.741.000 YTL ve yüzde olarak % 18 oranında artış göstermiştir.

Bu artış hammadde ve malzeme kaleminin azalmasıyla birlikte mamullerin artması sonucunda gerçekleşmiştir. Artışın nedeni işletmenin satış zorluğu çekmesi olabilir. Bu durum stoklara bağlanan fonların faaliyetlere katılamaması ve hâsılat oluşturamaması nedeniyle olumsuzdur. Ancak satışların da yüksek olması nedeniyle stoklardaki artış normal karşılanır.

Müşteri siparişlerinin zamanında karşılanabilmesi için stokların artışı gelecekte olumlu sonuçlar doğurabilecektir.

Maddi Duran Varlıklar

Kartonsan Anonim Şirketinin Maddi Duran Varlıklar kalemi 2003 yılında 2002 yılına göre mutlak olarak 6.187.900 YTL ve yüzde olarak % 13 oranında artış göstermiştir.

Artışın nedeni yeniden değerleme değer artışıdır. Dolayısıyla işletmenin kapasitesi reel olarak artmamıştır.

Maddi duran varlıkların reel olarak artış göstermemesi gelecekte kapasite oluşturma sıkıntısı doğurabilir.

Dönen Varlıklar – Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Kartonsan Anonim Şirketinin dönen varlıklar kalemi 2003 yılında 2002 yılına göre mutlak olarak 5.980.000 YTL ve % 9 oranında artış gösterirken Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar kalemi mutlak olarak 3.917.000 YTL ve % 20 oranında azalmıştır. Dönen Varlıkların kısa vadeli yabancı kaynaklara göre yüksek olması ve uzun vadeli yabancı kaynakların da kısıtlı olması Dönen Varlıkların finansmanında Öz Sermayenin kullanıldığını gösterir.

Böyle bir durum işletmede net çalışma sermayesi bulunduğunu göstermesi ve gerek günlük faaliyetlerin yürütülmesi gerekse kısa vadeli yabancı kaynakların karşılanması bakımından olumlu karşılanır.

Öz Sermaye

Kartonsan Anonim Şirketinin Öz Sermaye kalemi 2003 yılında 2002 yılına göre mutlak olarak 16.525.000 YTL ve yüzde olarak % 17 oranında artış göstermiştir.

Bu artış büyük ölçüde yeniden değerleme değer artışı ve olağanüstü yedeklerin artışı nedeniyle oluşmuştur.

Öz Sermayenin büyüklüğü ve yeterliliği yanında yabancı kaynaklardan büyük olması, duran varlıkların finansmanında kullanılması, sağlıklı bir net çalışma sermayesinin varlığını göstermesi bakımından olumludur.

Brüt Satış Kârı

Kartonsan Anonim Şirketinin Brüt Satış Kârı kalemi 2003 yılında 2002 yılına göre mutlak olarak 8.083.000 YTL ve yüzde olarak % 24 oranında azalma göstermiştir.

Bu azalışın nedeni satışların artmasına rağmen satışların maliyetinin daha büyük miktarda artış göstermesidir. Satışlar artarken marjinal maliyetlerin artması nedeniyle işletme kârını arttıramayacaktır.

İşletme maliyetleri azaltarak gelecekte kârını arttırabilir.

Faaliyet Kârı

Kartonsan Anonim Şirketinin Faaliyet Kârı kalemi 2003 yılında 2002 yılına göre mutlak olarak 10.048.000 YTL ve yüzde olarak % 37 oranında azalma göstermiştir.

Azalışın nedeni brüt satış kârındaki azalmadır.

Diğer Faaliyetlerden Gelirler ve Kârlar kaleminin artış göstermesi işletmenin süreklilik gösteren tüm faaliyetlerinin sonucu olması bakımından olumlu bir durumdur.

Diğer Faaliyetlerden Giderler ve Zararlar kaleminin artış göstermesi ise işletmenin faaliyetlerini gelecekte kârlı sürdürebilmesini zorlaştıracaktır. Finansman giderlerindeki azalma ise nispeten küçük olmasına rağmen olumludur.

Net Dönem Kârı

Kartonsan Anonim Şirketinin Dönem Net Kârı kalemi 2003 yılında 2002 yılına göre mutlak olarak 5.080.000 YTL ve yüzde olarak % 24 oranında azalma göstermiştir.

Bu azalışın nedenleri; satışların artmasına rağmen maliyetlerin daha fazla artmasıyla brüt satış kârını azalması, faaliyet giderlerinin artması ve diğer faaliyetlerden giderler zararlar kaleminin artmasıdır. Bunlar rağmen Ödenecek Vergi ve Yasal Yükümlülüklerin azalması ve Olağanüstü Giderler ve Zararların azalması net dönem kârına geçici olumlu bir katkı yapmıştır.

Satışların marjinal maliyetinin artması en önemli sorun olarak gözükmektedir. İşletmenin gelecekte satışları arttırma çalışmasında satışların maliyetlerini azaltma çalışmasına ayrı bir önem vermesi kârın olumlu etkilenmesini sağlayacaktır. Aksi takdirde işletme otofinansman kaynağı da olan net dönem kârının azalması nedeniyle faaliyetlerini devam ettirmede zorluk çekebilir.

DİKEY YÜZDE ANALİZİ TEKNİĞİYLE MALİ TABLOLAR

YORUM ( 2003 YILI İÇİN )

Hazır Değerler

Hazır değerler kalemi dönen varlıkların % 26’lık, toplam varlıkların % 14’lük kısmını oluşturmaktadır. Borçların ödenmesi ve günlük faaliyetlerin gerektirdiği nakit bakımından her iki yüzdesi de yeterlidir.

İşletme bu orandaki hazır değer ile hem borçlarını hem de günlük faaliyetlerini rahatlıkla karşılayabilecektir.

Ticari Alacaklar ( Kısa Vadeli )

Kısa Vadeli Ticari Alacaklar kalemi dönen varlıkların % 21’lik, varlık toplamının %12’lik kısmını oluşturmaktadır.

Ticari Alacakların bu yüzdeleri normaldir. İşletmenin kredili satışlara da yer verdiğini gösteren bu durum şüpheli alacakların da az olması nedeniyle tahsil sorunu yaşanmadığını gösterir ve işletmenin hazır değerlerinde bir sorun olmaması sebebiyle aleyhte bir durum oluşturmaz.

Maddi Duran Varlıklar

Maddi Duran Varlıklar kalemi duran varlıkların % 99’luk, toplam varlıkların % 44’lük kısmını oluşturmaktadır. Bir imalat işletmesi olarak maddi duran varlıkların duran varlıklar içerisindeki yüzdesi yeterlidir ve normal karşılanır. Ayrıca faaliyette bulunduğu sektörün özelliklerini dikkate alırsak varlık toplamı içerisindeki payı da normal karşılanabilir. İşletmenin dönemi kârla kapatması ve dönen varlık yapısının kuvvetli olması maddi duran varlıkların yüzdelerini olumlu yorumlamamızı gerektirmektedir.

Ticari Borçlar ( Kısa Vadeli )

Ticari Borçlar kalemi Kısa Vadeli Borçlar kaleminin % 40’lık, kaynaklar toplamının %5’lik kısmını oluşturmaktadır. Ticari Borçların kısa vadeli kaynaklar içerisindeki oranının yüksek olması, bu borçların finansal borçlara göre daha ucuz ve ödenme şartları daha esnek olduğu için olumludur. Ayrıca kaynaklar içerisindeki borçların oranının düşük olması da lehte yorumlanabilir.

Brüt Satış Kârı

Brüt Satış Kârı kalemi net satışların %22’lik kısmını oluşturmaktadır. İşletmenin ana faaliyetlerinin sonucu olarak bir imalat işletmesi için bu oran yeterli değildir. Kendisinden sonra gelen giderleri karşıladıktan sonra doyurucu bir dönem kârı bırakmayacaktır.

Faaliyet Kârı

Faaliyet Kârı kalemi net satışların %20’lik kısmını oluşturmaktadır. İşletmenin tüm faaliyetlerinin sonucu olarak bir imalat işletmesi için yetersizdir. Ancak bu faaliyetlerin ana faaliyet kârı ağırlıklı olması gelecekte artabileceğine işaret etmektedir. Bu da kendisine yakın bir dönem kârı bırakabileceğini gösterir.

Varlık Dağılımı

İşletmenin 2003 yılı varlık toplamının %55’ini dönen varlıklar, % 45’ini duran varlıklar oluşturmaktadır. Bir imalat işletmesi olarak dönen varlıkların büyük olması istenen bir durum değildir.

Dönen varlıkların likit yapı, üretim ve satış için gerekli unsurları yeterince içeriğinde bulundurması büyüklüğe rağmen olumlu bir durumdur. Duran varlıkların tamamına yakınını ve aktif toplamına göre en yüksek payı maddi duran varlıkların alması bir imalat işletmesi için beklenen bir sonuçtur.

2003 yılında varlık dağılımı hem işletmenin borç ödeme hem de faaliyetlerini sürdürebilmesi bakımından sorunlu değildir.

Kaynak Dağılımı

2003 yılı kaynak toplamının % 12’sini kısa vadeli yabancı kaynaklar, % 3’ünü uzun vadeli yabancı kaynaklar, % 85’ini öz sermaye oluşturmaktadır. Öz sermayenin yabancı kaynaklardan daha fazla paya sahip olması gerek işletme sahiplerinin varlıklar üzerindeki hakları gerekse borç verenler için güvence oluşturması bakımından olumlu bir durumdur. Ancak öz sermayenin maliyetinin yabancı kaynaklardan daha fazla olması nedeniyle, hangi kaynaklardan oluştuğuna da bakılarak, olumsuz da değerlendirilebilir. Öz sermaye içerisinde otofinansman özelliği taşıyan net dönem kârının % 14’lük küçük bir payda kalması da olumsuzluğu yorumu destekler niteliktedir.

2003 yılı kaynak dağılımının, öz sermayedeki pahalı kaynak maliyeti olumsuzluğuna rağmen kısa vadeli yabancı kaynakların finansal borçlara nispeten ödenmesi kolay olan ticari borçlardan oluşması gelecekte borçların karşılanmasını kolaylaştıracaktır.

Varlık – Kaynak İlişkisi

2003 yılında dönen varlıkların finansmanında kısa vadeli yabancı kaynaklar ve öz sermaye kullanılmıştır. Dönen varlıkların, kısa vadeli yabancı kaynakların yaklaşık beş katı olması özellikle öz sermaye kârlılığı bakımından olumlu gibi gözükmese de, işletme öz sermayesini güvence olarak gösterip uzun vadeli yabancı kaynak bulabileceğinden bu durum lehte yorumlanabilir.

Duran varlıkların finansmanında da öz sermaye ve biraz da uzun vadeli yabancı kaynaklar kullanılmıştır.

2003 yılı varlık-kaynak ilişkisi, net çalışma sermayesi oluşması, vadesi gelen borçların karşılanabilmesi bakımından olumlu olup ilerde sorun oluşturmayacaktır.

ORAN ANALİZİ TEKNİĞİYLE MALİ TABLOLAR

1. LİKİDİTE ORANLARI

a) Cari Oran

Kartonsan Anonim Şirketinin 2002 yılı cari oranı 3,5 TL iken 2003 yılı cari oranı 4,7 TL olmuştur. Bu oran genel kabul olan 2 TL oranına göre yüksektir. Çok yüksek olması nedeniyle olumlu karşılanmaz. Bunun nedenlerinden ilki işletmenin cari faaliyetleri için gereğinden daha fazla dönen varlığa sahip olduğunu göstermesidir. Bu durum işletmenin karlılığını olumsuz yönde etkiler.

Dönen varlıklar içerisinde likiditesi düşük varlıklardan olan stoklar büyük yer tutmaktadır. Bu nedenle cari oranın yüksek olmasına rağmen borç ödenmesinde ve günlük faaliyetlerin yürütülmesinde zorlanılabilir.

b) Likidite Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinin likidite oranı 2002 yılında 2,1 TL, 2003 yılında ise 2,8 TL olarak gerçekleşmiştir. Likidite oranı önceki yıla göre artmıştır. Oranın 1 TLnin üzerinde olması olumludur. Likit değerlerin yarısından biraz fazlası hazır değerlerden oluşmaktadır. Bu durum kaynakların da nakit değerlerden oluşması ile değerlendirilince gelecek için olumlu bir tablo ortaya çıkarmaktadır.

c) Hazır Değerler Oranı (Nakit Oranı)

Kartonsan Anonim Şirketinin nakit oranı 2002 yılında 0,9 TL, 2003 yılında ise 1,2 TL olmuştur. Genel kabul görmüş orana göre bu oranlar artışla birlikte yeterlidir. Yani işletme kısa vadeli borçlarını hazır değerler ve menkul kıymetler ile karşılayabilir.

Türkiye’de faaliyet gösteren sanayi işletmelerinde bu oranın 0,2 TL düzeyinde olması da bu işletmenin yeterliliğini ve gelecekte nakit problemi yaşamaması gerektiğini gösterir.

2. MALİ ORANLAR

a) Borçların Öz Kaynaklara Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinde borçların öz kaynaklara oranı 2002 yılında %24, 2003 yılında ise %17 olarak gerçekleşmiştir. %100’ü aşmaması istenen oranın bu işletmede %17 olması varlıklar üzerinde işletme sahip ve ortaklarının söz sahibi olduğu ve öz kaynakların borç verenler için bir güvence oluşturduğu söylenebilir.

Gelecekte finansman giderleri nispeten düşük olacağından karlılık olumlu yönde etkilenecektir.

b) Borçların Varlık Toplamına Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinde borçların varlık toplamına oranı 2002 yılında  %19, 2003’te ise %14 olarak gerçekleşmiştir. Bu oranlar varlıkların yabancı kaynaklarla finanse edilen kısmını göstermektedir. Yabancı kaynakların önemi önceki yıla göre azalmıştır. Bu durum işletmenin borç verenlere bağımlılığının azalması yönünden olumludur.

Oranın düşük çıkması işletmeye kredi verecekler bakımından varlıkların güvence oluşturmadığı düşünülebilir. İleride borç taksitleri ve faizlerin ödenememesi ihtimali düşüktür.

c) Kısa Vadeli Yabancı Kaynakların Öz Kaynaklara Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinde 2002 yılında kısa vadeli yabancı kaynakların öz kaynaklara oranı %20 iken 2003 yılında %14’e gerilemiştir. Bu oranın sanayi işletmelerinde %35’i geçmemesi beklenir. İşletmede bu oranın küçük olması işletmenin kısa vadeli borçlarının az olduğunu, borç ödeme gücünün ve mali yapısının sağlam olduğunu gösterir. Bu işletme lehine bir durumdur. Ayrıca oranın düşük olması yeni borç sağlamada kolaylık getirir.

d) Maddi Duran Varlıkların Öz Kaynaklara Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinde maddi duran varlıkların öz kaynaklara oranı 2002 yılında %53, 2003’te ise %51 olarak gerçekleşmiştir. Oranın %100’ün altında olması öz kaynakların maddi duran varlıkların finansmanına yeterli geldiğini ve diğer varlıkların finansmanında da kullanıldığını gösterir.

Maddi duran varlıklara nispeten fazla yatırım yapılmamış olması olumludur. Fazla yatırım halinde atıl kapasite oluşabileceği gibi finansman ihtiyacı da artacak ve yabancı kaynaklara başvurulmasını gerektirecektir.

e) Sabit Finansman Giderlerini Karşılama Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinde 2002 yılında uzun vadeli borçlanma giderlerinin 8 katı, 2003 yılınsa ise 5 katı büyüklüğünde faaliyet kârı elde edilmiştir. Bu oranların yüksek olması işlemenin faizleri ödeyebileceğini ve gelecekte de borç ödemde sıkıntısı yaşamayacağını gösterir.

İşletmenin finansal gücü yerindedir. Ancak azalan oran gelecekte de devam ederse mali yapı açısından tehlike oluşturabilir.

3. FAALİYET ORANLARI

a) Ticari Alacakların Devir Hızı Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinde alacakların devir hızı oranı 2002 yılında 6,9, 2003 yılında ise 7,4 olmuştur. İşletmenin imalat işletmesi olduğu gözönüne alınırsa yılda 7,4’lük oran yeterli sayılır. Ayrıca önceki yıla göre artış göstermesi de olumlu bir göstergedir.

Bu oranlar daha az işletme sermayesinin alacaklara bağlandığını ve dönen varlıkların kendi içindeki dönüşümüyle finanse edilmesi sebebiyle de az finansmana ihtiyaç duyulduğunu ifade eder. Böyle bir durumda işletme düşük bir cari ve likidite oranıyla yetinebilecektir. Alacakların ortalama tahsil süresi 48 gündür. Bu süre normal karşılanır ve bir imalat işletmesi için iyi sayılabilir. Tahsilâtta da sorun olmaması olarak değerlendirilebilir.

b) Stok Devir Hızı Oranları

Kartonsan Anonim Şirketinde ilk madde ve malzeme devir hızı oranı 2003 yılında 1 kezdir. Bu oranın düşük olması, büyük miktarlarda hammadde alışlarında sağlanan tasarruf ve hammadde dayanma süresinin uzunluğuyla açıklanabilir.

Aynı dönem yarı mamul stok devir hızı 2 kezdir. Ancak stoklar içinde yarı mamullerin çok az olması nedeniyle bu kalem değerlendirmeye tabi olmayacaktır.

Mamul stok devir hızı oranı 2003 yılında 1,15 kezdir. Bu oranın düşük çıkması da mamulün cinsi ve dayanma süresinin uzunluğuyla bağlantılıdır. İşletmenin karton ve benzeri bozulmayan mamul imal etmesi de en önemli etkenlerdendir. Satış hacmi ve tek seferde yapılan satışların büyüklüğü de bu oranın düşük olmasının nedenlerindendir.

Stok devir hızının düşük olması mali durum bakımından, stoklara bağlanan fonların geri dönmemesi veya hızının düşük olması sebebiyle ek fon ihtiyacı oluşturur. Stokların elde kalması demode olması faaliyet sonucu olarak giderleri arttırır, kârı azaltır.

c) Dönen Varlıkların Devir Hızı Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinde dönen varlıkların devir hızı oranı 2002 yılında 2’den 2003 yılında 1,6’ya gerilemiştir. Daha açık bir ifadeyle 2003 yılında dönen varlıkların 1,6 katı satış yapılmıştır. Bu oran yeterli olmasına rağmen önceki döneme göre azalma olması dönen varlıkların atıl kaldığını gösterir.

d) Maddi Duran Varlıkların Devir Hızı Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinde 2002 yılında maddi duran varlıkların devir hızı oranı 2,1’dir. 2003 yılında bu oran 1,9’a gerilemiştir.1,9’luk oran geçmiş yıllarla birlikte yeterli olarak değerlendirilebilir. İmalat işletmelerinde maddi duran varlıklar devir hızı oranının önemi büyüktür. Ne kadar yüksek çıkarsa o kadar iyidir. Yüksek çıkması maddî varlıkların verimli kullanıldığını ve kapasite sorunu olmadığını gösterir.

İleride ekonomik faaliyetlerin kârlı bir şekilde yürütülmesi bakımından bu oran işletmenin lehinedir.

e) Varlık Devir Hızı Oranı (Varlık Getiri Oranı)

Kartonsan Anonim Şirketinde varlık devir hızı oranı 2002 yılında 0,9, 2003 yılında da 0,8 olarak gerçekleşmiştir. Bu oranlar işletmede yaklaşık olarak varlıkların maddi değeri oranında satış yapıldığını gösterir. İşletme açısından bu oran yeterlidir.

İmalat işletmesi olması nedeniyle varlıklar oranında satış yapılması olumlu karşılanabilir. Gelecekte işletme bu oranı koruyabilirse karlılığını da koruyabilecektir.

f) Öz Kaynakların Devir Hızı Oranı

2002 yılı öz kaynak devir hızı oranı 1,1 iken 203 yılında bu oran 1 olarak gerçekleşmiştir. Önceki yıla göre fazla bir değişim göstermeyen bu oranın yeterli olduğu ileri sürülebilir. Çünkü bir işletmenin öz kaynakları oranında satış yapması olumlu bir gelişmedir. Öz kaynakların toplam kaynaklar içindeki payının yüksek olması göz önüne alınırsa devir hızı oranının yılda 1 kez olması yüksek olarak da değerlendirilebilir.

Bundan dolayı öz kaynaklar verimli kullanılıyor diyebiliriz.

4. KARLILIK ORANLARI

4.1. Satışların Kârlılığı Oranları

a) Brüt Satış Kârının Net Satışlara Oranı 2002 yılında %30 iken 2003 yılında %22’ye düşmüştür. %50’ye yakın çıkması tercih edilen oranın bu şekli yetersizdir. Ayrıca yaşanan gerileme de yetersizliği arttırmıştır.

Önceki yıla göre azalışın nedeni ağırlıklı olarak satışların maliyetinin yüksek olmasıdır. İşletmenin gelecekte kârını arttırmak için satışların yanında satış maliyetlerine de dikkat etmesi gerekir.

b) Faaliyet Kârının Net Satışlara Oranı 2002 yılında %29, 2003 yılında %19 olarak gerçekleşmiştir. Bu azalış işletmenin aleyhinedir. Çünkü bu oran işletmenin ana faaliyet konusundaki başarısını gösterir. Genel olarak oranın düşük çıkmasının nedeni satışların artmasına rağmen satış maliyetlerinin daha fazla artmasıdır.

c) Dönem Net Kârın Net Satışlara Oranı 2002 yılında %19, 2003 yılında ise %13 olmuştur. Bu oranlarla birlikte faaliyet kârını net satışlara oranı beraber değerlendirilir. Yakın çıkmaları istenir. Burada kısmen yakın değerlerde oldukları söylenebilir. Dönem net kârının net satışlara oranının düşük çıkmasının nedenlerinden biri de satışların maliyetinin yüksek olmasıdır.

Düşük bir oran işletmenin faaliyetlerinin başarılı olmadığını ve faaliyetlerin malî yapıya olumlu katkı sağlamadığını gösterir ve bu durum işletmenin aleyhinedir. İşletme ortaklarına doyurucu bir kâr dağıtamayabilir.

d) Faaliyet Giderlerinin Net Satışlara Oranı 2002 yılında %5 iken 2003 yılında %6’ya yükselmiştir. Faaliyet giderleri hasılat elde etmek için mutlaka katlanılan giderlerden oluştuğu için satışların belli bir yüzdesine kadar normal karşılanır. Bu işletmenin imalat işletmesi olması oranı yükselten etkenlerdendir.

4.2. Sermayenin Kârlılığı

a) Öz Kaynakların Amortisman Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinde 2002 yılında öz kaynakların amortisman oranı %25 iken 2003 yılında %15’e gerilemiştir. Önceki döneme göre önemli bir azalma gerçekleşmiştir. Bu işletme açısından aleyhte bir gelişmedir.

Oranın düşük çıkması ortaklar bakımından son derece önemlidir. Bu oran ortaklıktan ayrılma kararında etkilidir.

b) Sermayenin Amortisman Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinde 2002 yılında sermayenin amortisman oranı %29 iken 2003 yılında bu oran %18’e gerilemiştir. Bu oran öz kaynaklar ile uzun vadeli yabancı kaynakların bir dönemdeki geri dönme oranını gösterdiğinden önemlidir. 2003 yılında önceki dönem göre azalma göstermesi yönetim açısından olumsuz bir durumdur. Çünkü yönetimin, işletmeye yatırılan fonlardan yararlanmadaki başarısını bu oran göstermektedir.

Önceki döneme göre azalma eğilimindeki bu oran işletmenin gelecekte sermaye dolayısıyla kâr kaybına uğramasına sebep olabilecektir.

c) Net Kârın Toplam Varlıklara Oranı

Kartonsan Anonim Şirketinde net kârın toplam varlıklara oranı 2002 yılında %17 iken 2003 yılında %11’e gerilemiştir. Bu oran varlıkların yüzde kaçı oranında net kâr elde edildiğini gösterir. Hem önceki yıla göre azalma göstermesi hem de öz kaynak ağırlıklı kaynak yapısı olmasına rağmen oranın küçük çıkması işletmenin aleyhine yorumlanabilir.

Kartonsan Karton Sanayi ve Tic. AŞ 2003 yılı Faaliyet Dönemi

Fon Kaynakları Yorumu

Kartonsan işletmesi 45.759.000 YTL’lik fon kaynağı üretmiştir.. Kaynakların %93’lük bölümü faaliyetler karından sağlanan kaynaklar, %1’lik kısmı olağan dışı faaliyetlerden sağlanan kaynaklar, %6’lık kısmı KVYK.lardan, %0,3’lük de UVYK ‘dan  sağlanmıştır.

Birinci sırada %93 oranında faaliyetler karından sağlanan kaynakların olması çok iyi bir durumdur. İşletme ekonomik faaliyetlerde başarılı olmuştur. İkinci sırada KVYK ların olması istenilen bir sonuç olarak değerlendirilebilir. Hem miktarların çok yüksek olmaması işletmenin lehine yorumlanabilir. İşletmenin çok az miktarda süreklilik arz etmeyen olağan dışı faaliyetlerden kaynak sağlaması normal karşılanır.

Fon Kullanımlarının Yorumu

İşletmenin 2003 yılında sağladığı fon kaynağının %8’ini olağanüstü zararlardan dolayı kaynak kullanımında, %26’sını vergide, %57’sini dönen varlık edinimlerinde, %9’unu da duran varlık yatırımlarınsa kullanmıştır.

Birinci sırada %57’lik oranla dönen varlıkların yer alması normal karşılanabilir. Dönen varlıklara kullanılan fonlar biraz fazla gibi gözükmekle birlikte dönen varlıkların bütün unsurlarına kullanılması ve yığılmaların olmaması uygun bir kullanım olarak yorumlanır.

İkinci sırada %26’lık oranla vergilerin yer alması normal karşılanır. Ortaklara temettü ödemesi ve kardan vergi ödenmesi bir işletmenin en doğal fon kullanımıdır ve işletmenin lehine yorumlanır. Duran varlıkların tutarındaki %9’luk artış ise imalat işletmesi olması nedeniyle beklenmeyen şekilde az gerçekleşmiştir. Son sırada %8’lik oranla olağanüstü zararlardan dolayı kaynak kullanımının olması önceki dönemki duruma işaret etmektedir.

Sonuç olarak işletmesinin 2003 yılı fon kullanımları gelecekte işletmenin ekonomik ve finanssal faaliyetlerinin başarısını olumlu yönde etkileyecek kullanımlardır.

Fon Kaynak – Kullanım İlişkisi

Kartonsan işletmesi 2003 yılında dönen varlıklarındaki artışların bir kısmını kısa vadeli yabancı kaynaklarla geri kalan büyük kısmını ise faaliyet karından sağlanan kaynaktan karşılamıştır. Böyle bir ilişki gerek net çalışma sermayesini gerekse borç ödeme gücünü olumlu yönde etkileyecektir.

Duran varlıklara yapılan yatırımların nerdeyse tamamı sermaye artırımı ve faaliyet sonucu oluşturulan kaynaktan karşılanmıştır. Kaynak kullanım ilişkisi uygun bir yapıdadır.

Vergi ve temettü ödemeleri faaliyet sonucu oluşturulan karşılanmış olup lehte yorumlanır.

Sonuç olarak işletme uygun yerlerden fon temin etmiş ve bunları uygun yerlere kullanmıştır. Gelecekte fon oluşturma gücü olumlu etkilenecek işletmenin fon ihtiyacı fazla olmayacaktır.

Kartonsan Karton Sanayi ve Tic. AŞ.

Net Çalışma Sermayesi Değişim Tablosu Yorumu

Kartonsan işletmesinin net çalışma sermayesi 2003 yılında 2002 yılına göre 4.829.000 YTL artış göstermiştir. Net çalışma sermayesinin artış yönünde seyretmesi olumlu bir durumdur. Bu durum günlük faaliyetlerin devamı bakımından olumlu karşılanır.

Ayrıca net çalışma sermayesinin aşırı artması atıl kaldığını gösterdiğinden fazla artışlar olumlu değerlendirilmez. Kartonsan işletmesinde de artış aşırı denebilecek düzeyde gerçekleşmemiştir.

Net çalışma sermayesinin artış göstermesine karşılık bu artışın büyük kısmının stokların artışından dolayı olması olumlu bir durum değildir. Artışın dönen varlıkların tamamına yayılması tercih edilen bir durum olmasına rağmen bu işletmede görülememektedir.

Diğer yandan kısa vadeli yabancı kaynakların artışı da net çalışma sermayesinin artışını azaltmıştır. Bu artış nispete ödenmesi kolay borçlardan dolayı olduğundan olumsuz karşılanmayabilir.

Sonuç olarak net çalışma sermayesindeki artış yeterli olup, işletmenin günlük faaliyetlerinin yürütülmesine imkân verecek çeşitlilikte ve kalitededir. Artış işletmenin lehine yorumlanabilir.

Yazar Hakkında

Bilgisayarla yaşamayı bir tarz olarak benimsemiş, teknoloji ile tamamen içli dışlı bir; web tasarımcı, yazılımcı, donanımcı, blog yazarı ve bilgisayar mühendisidir.
B.Selçuk ÖKSÜZ
B.Selçuk ÖKSÜZ kullanıcısının tüm yazıları.
Advertisement

Bu Yazıyı Beğendiniz Mi?

0

Bir Cevap Yazın

Sizin Yorumunuz Nedir?

%d blogcu bunu beğendi:
Gizlilik Hakları